در این مقاله قصدمان بر آن است که شما را با مبحث ساختمان آشنا کرده و انواع آن را برایتان بازگو کنیم:

ساختِمان یا بنا، سازه‌ای است که برای سکونت و یا به منظورمحلی امن برای کار ساخته می‌شود و محیط داخلی را از فضای بیرونی تفکیک می‌کند. دریک دید کلی، هر سازه‌ای را می‌توان ساختمان نامید، منظور از ساختمان بناهای ساخته شده با مصالح بنایی مانند آهن، سیمان، گچ، آجر و … می‌باشد.

اگر دنبال قیمت به روز ملک برای خرید و فروش در منطقه ۲۲ هستید روی لینک کلیک کنید!!!

انواع ساختمان

در یک تعریف عمومی و جامع، به ساختمان‌هایی که از نظر ارتفاع از اندازه مشخصی بلندتر باشند، ساختمان بلندمرتبه اطلاق می‌گردد. طبق مصوبه سال ۱۳۷۷ شورای عالی شهرسازی و معماری در ایران، ساختمان بلندمرتبه به ساختمان‌های بالاتر از شش طبقه گفته می‌شود. به ساختمان‌های بسیار بلند نیز اصطلاحاً آسمان‌خراش یا برج گفته می‌شود. به ساختمان‌های بزرگ و با ارزش قدیمی، بیشتر عِمارَت گفته می‌شود. اصولاً ساختمان را می‌توان به دو گروه تقسیم نمود.

گروه اول از لحاظ سازه

در این دسته‌بندی، انواع ساختمان به شرح زیر قراردارد:

۱- ساختمان‌های با دیوار باربر:

در این نوع ساختمان ها خبری از ستون نیست. کل بار حاصل از کف، سقف و دیوارها توسط دیوارهای باربر یا حمال کنترل می‌شود. دیواهای باربر میتوانند از مصالح مختلف آجر، سنگ یا بلوک سیمانی ساخته شوند اما به لحاظ ضخامت باید طوری طراحی شوند که بتوانند تحمل بار وارده از طرف ساختمان را داشته باشند.

براساس آیین نامه ۲۸۰۰ (طرح ساختمان در مقابل زلزله) ساختمان‌های با دیوار باربر می‌بایست حداکثر در ۲ طبقه و یک زیرزمین ساخته شوند زیرا در صورت افزایش طبقات، نیروی برشی حاصل از زلزله افزایش یافته و آثار خطرناکی در تحمل سازه به بار خواهد گذاشت.

از انواع این ساختمان‌ها می‌توان به نمونه‌های زیر اشاره کرد:

الف) ساختمان‌های بنایی

منظوراز ساختمان‌های بنایی، ساختمان‌هایی هستند که مصالح بکار رفته در آنها از آجر، بلوک سیمانی ویا سنگ می‌باشد ودر آن‌ها تمام یا قسمتی از بارهای قائم توسط دیوارهای با مصالح بنایی تحمل می‌شود. برای ساختمان‌های کوچک که از دو طبقه تجاوز نمی‌نمایند و یا حدکثر ارتفاع آن‌ها از سطح زمین ۸ متر می‌باشد می‌توان از این نوع ساختمان استفاده نمود.

اسکلت اصلی این نوع ساختمان‌ها آجری بوده و برای ساختن سقف‌ها در ایران معمولاً یا از سقف تیرچه و بلوک استفاده می‌شود ویا از پروفیل‌های فولادی و آجر به صورت طاق ضربی استفاده می‌گردد؛

در این نوع ساختمان برای مقابله با نیروهای جانبی (نظیر زلزله) باید حتماً از شناژهای روی کرسی چینی و زیر سقف‌ها استفاده شود؛ همچنین در ساختمان‌های آجری معمولاً دیوارهای حمال در طبقات مختلف روی هم قرار می‌گیرند و اغلب پارتیشن‌ها نیز همین دیوارهای حمال می‌باشند.

حداقل عرض دیوارهای حمال نباید از ۳۵ سانتی‌متر کمتر باشد.

ب) ساختمان‌های خشتی و گلی

اسکلت اصلی این نوع ساختمان‌ها از خشت خام و گل می‌باشد و تعداد طبقات آن از یک طبقه تجاوز نمی‌کند و در مقابل نیروهای جانبی همانند زلزله به هیچ وجه مقاومت نمی‌نمایند.

ج) ساختمان‌های چوبی

این نوع ساختمان‌ها در مناطقی که چوب با قیمت ارزان در دسترس است ساخته می‌شوند، مانند شهرهای جنوبی کشور اتریش، بعضی ایالت‌های کشور آمریکا و … در ایران به علت کمبود منابع، ساختمان‌های چوبی کمتر ساخته می‌شوند.

د) ساختمان‌های بتنی

ساختمانی است که برای اسکلت اصلی آن از بتن آرمه (سیمان، شن، ماسه و فولاد به صورت میلگرد ساده یا آجدار) استفاده شده باشد.

در این نوع ساختمان، سقف‌ها به وسیله تاوه (دال)های بتنی پوشیده می‌شود، یا از سقف‌های تیرچه بلوک یا سایر سقف‌های پیش‌ساخته استفاده می‌شود.

برای ساخت دیوارهای جداکننده (پارتیشن‌ها) ممکن است از انواع آجر مانند سفال تیغه‌ای، آجر ماشینی سوراخ دار، آجر معمولی فشاری، فوم استاندارد ضد حریق، تیغه گچی یا چوب استفاده شود.

در این نوع ساختمان برای ساخت شاه تیرها و ستون‌ها از بتن آرمه (بتن مسلح) استفاده می‌شود. ساختمان‌های بتونی استحکام زیادی در برابر حوادث طبیعی دارند.

۲- ساختمان‌های فلزی

ساختمان-انواع ساختمان-منطقه 22
ساختمان-انواع ساختمان-منطقه ۲۲

در این نوع ساختمان‌ها برای ساختن ستون‌ها و پل‌ها از پروفیل‌های فولادی استفاده می‌شود.

در ایران معمولاً برای ساختن ستون‌ها از تیر آهن‌های دوبل یا بال پهن‌های تکی استفاده می‌نمایند.

برای اتصالات از نبشی-تسمه و برا ی زیر ستون‌ها از صفحه فولادی (بیس پلیت) استفاده می‌شود و معمولاً دو قطعه را به وسیله جوش به هم متصل می‌نمایند .

البته در عصر کنونی استفاده از پرچ یا پیچ و مهره نیز متداول گردیده‌است. در این نوع ساختمان برای مقابله با زلزله از باد بندهای فلزی استفاده می‌شود.

در یک نگاه کلی می‌توان مزایا و معایب ساختمان‌های فلزی را نسبت به ساختمان‌های بتنی به شرح زیر بیان کرد:

مزایای ساختمان‌های فلزی

مقاومت بالا: مقاومت فولاد بالا بوده و نسبت مقاومت به وزن آن از بتن بزرگتر است. این موضوع در سوله‌های با دهانه‌های بزرگ و ساختمان‌های مرتفع و ساختمان هائی که بر روی زمین‌های سست احداث می‌شوند، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

مقاومت متعادل مصالح: مقاومت فولاد در کشش و فشار خوب است. در تغییر وضع بارها، نیروی وارده، فشاری و کششی قابل تعویض بوده و مقاطع به خوبی عکس‌العمل نشان می‌دهند؛ ولی مقاومت بتن در فشار مناسب بوده و در کشش کم است. پس اگر مناطقی تحت نیروی کششی قرار گرفته و مسلح نشده باشند، تخریب می‌شوند.

خواص ارتجاعی: ، خواص ارتجاعی فولاد به علت همگن بودن فولاد بسیار خوب است.

ضریب نیروی لرزه‌ای: به علت وزن زیاد قالب‌های بتن مسلح ، ضریب نیروی لرزه‌ای از قالب‌های فلزی بزرگتر است.

شکل‌پذیری: یکی از خواص مهم مصالح فلزی شکل‌پذیری آنهاست. فلزات قادرند تمرکز تنش را که در واقع علت شروع خرابی است و نیروهای دینامیکی و ضربه‌ای را تحمل نمایند، در حالیکه بتن ترد و شکننده بوده و عملکرد آن در مقابل این نیروها بسیار ضعیف است.

معایب ساختمان‌های فلزی

ضعف در برابر حرارت: مقاومت فلز با افزایش دما کاهش می‌یابد. اگر دمای اسکلت فلزی به حدود ۶۰۰ درجه سانتی گراد برسد، تعادل ساختمان به خطر می‌افتد.

خوردگی فلز در مقابل عوامل خارجی: ساختمان‌های فلزی در مقابل عوامل جوی دچار خوردگی شده و از ابعاد مفید آن‌ها کاسته می‌شود. ضمناً مخارج نگهداری و محافظت آن‌ها هم زیاد است.

تمایل فلز به کمان شدن: با توجه به اینکه تعداد قطعات فلزی زیاد بوده و ابعاد آن‌ها معمولاً کوچک است، تمایل به کمانش در این قطعات زیاد بوده و این موضوع یک نقطه ضعف محسوب می‌شود.

جوش نامناسب: استفاده از پیچ و مهره و تهیه قطعات در کارخانه، اقتصادی‌ترین و فنی‌ترین کار می‌باشد که در کشور ما برای ساختمان‌های متداول انجام چنین کاری مقدور نیست. استفاده از جوش برای اتصالات، به علت مهارت کم جوشکاران، قدیمی بودن ماشین آلات، عدم کنترل دقیق توسط مهندسین ناظر، گران بودن هزینه آزمایش جوش و … برزگترین ضعف اسکلتهای فلزی می‌باشد.

ممکن است ساختمانی از دو یا چند نوع از انواع فوق ساخته شود مانند ساختمان‌های فلزی-بتنی یا فلزی-آجری و ….که به این دسته از ساختمان‌ها ترکیبی می گویند.

انواع ساختمان بر اساس نوع کاربرد و اهمیت :

انواع ساختمان از لحاظ نوع کاربرد و اهمیت ساختمان‌ها از لحاظ کاربردو اهمیت به چهار گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

۱٫ گروه ۱ که ساختمان‌های بااهمیت خیلی زیاد می‌باشند مانند بیمارستان‌ها، مراکز آتش‌نشانی، تأسیسات آب‌رسانی، نیروگاه‌ها، برج‌های مراقبت، مخابرات، رادیو و تلویزیون، تأسیسات انتظامی، مراکز کمک رسانی

۲٫ گروه۲، ساختمان‌های با درجه اهمیت زیاد هستند که این گروه خود به سه دسته کلی تقسیم می‌شود:

الف) ساختمان‌هایی که خرابی آن‌ها موجب تلفات جانی ومالی زیاد می‌شود. مانند: فروشگاه‌های برزگ، ورزشگاه‌ها، سینماها، مدارس و …

ب) ساختمان‌هایی که از بین رفتن آن‌ها باعث از دست رفتن ثروت ملی می‌شود. مانند: مراکز نگهداری اسناد و مدارک ملی، موزه‌ها و…

ج) ساختمان‌هایی که خرابی آن‌ها باعث آتش‌سوزی و ایجاد آلودگی محیط زیست می‌شوند. مانند: پالایشگاه‌ها، مراکز سوخت‌رسانی و…

۳- گروه ۳ ساختمان‌های با اهمیت متوسط می‌باشند

این گروه ساختمان‌ها شامل کلیه ساختمان‌ها به جز ساختمان‌های عنوان شده در سه گروه دیگر می‌باشند، مانند ساختمان‌های مسکونی و اداری و تجاری، هتل‌ها، پارکینگ‌های چندطبقه، انبارها، کارگاه‌ها، ساختمان‌های صنعتی

۴- در گروه چهارم نیز ساختمان‌های با درجه اهمیت کم قرارگرفته‌اند.

این گروه شامل دو دسته به شرح زیر است:

الف- ساختمان‌هایی که خسارت نسبتاً کمی از خرابی آن‌ها حادث می‌شود و احتمال بروز تلفات جانی انسانی در آن‌ها بسیار کم است، مانند انبارهای کشاورزی و سالن‌های نگهداری دام

ب- ساختمان‌های موقتی که مدت بهره‌برداری از آن‌ها کمتر از ۲ سال است.

 

با عضویت در کانال تلگرام پلاکینو از قیمت به روز و امکانات واحد های فروشی اطلاع یابید!!!